UM Hizmeti Nedir?

Çocuğunu ilk kez tek başına uçağa bindirmek, bir anne-baba için hem heyecanlı hem de biraz endişeli bir deneyim. Ben de bu süreçte Türk Hava Yolları’nın UM / Unaccompanied Minor, yani refakatsiz çocuk yolcu uygulamasını yakından görme fırsatı buldum.

Havalimanında çocuğa verilen kırmızı UM çantası, aslında bu sürecin en görünür kısmı. İçinde biniş kartı, kimlik/pasaport bilgileri ve gerekli evraklar bulunuyor. Çocuk, check-in’den uçağa binişe kadar görevli ekiplerin takibinde oluyor.

THY’de yaşa göre çocukların uçuş hakkı

Türk Hava Yolları’na göre 2 yaşını doldurmuş ama 12 yaşını henüz doldurmamış çocuklar, anne-baba ya da 18 yaş ve üzeri bir yetişkin eşliğinde seyahat edebiliyor.  

7 yaşını doldurmuş, 12 yaşını doldurmamış çocuklar ise ailelerinin yazılı izniyle tek başına seyahat edebiliyor. Bu durumda çocuk “refakatsiz çocuk yolcu” yani UM olarak kabul ediliyor.  

7 yaşından küçük çocuklar tek başına yolculuk yapamıyor. Bu yaş grubu için, aile talep ederse uçuş sırasında refakatçi kabin memuru görevlendirilebiliyor; bu hizmet ücretli olarak sunuluyor.  

12 yaşını doldurmuş çocuklar için UM hizmeti zorunlu olmaktan çıkıyor. Ancak 12–18 yaş arası çocukların özellikle yurt dışı seyahatlerinde ülke giriş-çıkış kurallarına dikkat etmek gerekiyor; THY bu konuda ilgili ülkenin sınır/idare kurallarının kontrol edilmesini öneriyor.  

Bilet nasıl alınıyor?

Refakatsiz çocuk yolcu hizmeti kontenjanlı sunuluyor. Yani her uçuşta sınırsız UM kabul edilmeyebilir. Bu yüzden bilet almadan önce THY çağrı merkezi, satış ofisi veya acente üzerinden uçuşta UM kontenjanı olup olmadığını kontrol etmek önemli. THY, uygun yer olması durumunda biletlemenin tamamlanabileceğini belirtiyor.  

Bilet alırken çocuğun yaşı doğru girilmeli ve refakatsiz çocuk yolcu hizmeti talep edilmeli. Hizmet ücreti uçuş rotasına göre değişiyor ve ödeme havalimanında check-in sırasında yapılabiliyor.  

Havalimanında süreç nasıl ilerliyor?

Uçuştan önce check-in kontuarına normalden daha erken gitmekte fayda var. Çünkü UM yolcular için ekstra evrak işlemleri yapılıyor.

Check-in sırasında görevli personel, çocuğun yasal temsilcisine gerekli belgeleri imzalatıyor ve süreç hakkında bilgi veriyor. THY’nin sitesinde bu belge “Refakatsiz Çocuk Yolcu Taşıma Yetki Belgesi” olarak geçiyor.  

Bu belgede genelde çocuğu teslim eden kişi, çocuğu varış noktasında teslim alacak kişi, iletişim bilgileri ve uçuş bilgileri yer alıyor. Çocuğu varışta alacak kişinin bilgilerinin doğru verilmesi çok önemli.

Aile ya da yasal temsilci, çocuk uçağa bindikten sonra hemen havalimanından ayrılamıyor. THY kuralına göre ebeveyn veya yasal temsilcinin uçak kalkana kadar havalimanında beklemesi gerekiyor.  

UM çantası ne işe yarıyor?

Fotoğraflarda gördüğünüz kırmızı UM çantası, çocuğun refakatsiz çocuk yolcu olduğunu gösteriyor. İçinde biniş kartı, evraklar ve pasaport/kimlik gibi uçuş için gerekli belgeler bulunuyor.

Bu çanta sayesinde havalimanı personeli ve kabin ekibi çocuğun özel takip gerektiren bir yolcu olduğunu hemen anlayabiliyor.

Uçuş sırasında çocuk yalnız mı kalıyor?

Hayır. UM hizmetinin en rahatlatıcı tarafı da bu. Çocuk check-in’den sonra görevli personel eşliğinde uçağa götürülüyor. Uçakta kabin ekibi çocuğun durumunu takip ediyor. İnişte ise çocuk, önceden bilgileri verilen kişiye teslim ediliyor.

Yani çocuk “tek başına uçuyor” gibi görünse de aslında süreç baştan sona havayolu personelinin kontrolünde ilerliyor.

Yanınızda hangi belgeler olmalı?

İç hatlarda kimlik yeterli olabilir; dış hatlarda pasaport, vize ve gerekiyorsa ek izin belgeleri mutlaka kontrol edilmeli. THY, refakatsiz çocuk yolcunun geçerli pasaport, sağlık belgesi/aşı kâğıdı ve gerekli vizelere sahip olduğunun sorumluluğunun ailede olduğunu belirtiyor.  

Özellikle yurt dışı uçuşlarında, tek ebeveynle ya da ebeveynsiz seyahat eden çocuklar için ülkeden ülkeye değişen muvafakatname kuralları olabiliyor. Bu yüzden uçuş öncesi hem THY’den hem de gidilecek ülkenin resmi makamlarından bilgi almak en güvenlisi.

Kısaca yaş tablosu

Yaş	THY’de durum
0–2 yaş	Bebek yolcu
2–7 yaş	Tek başına uçamaz; refakat gerekir
7–12 yaş	Yazılı izinle UM hizmetiyle tek başına uçabilir
12–18 yaş	Tek başına seyahat edebilir; ülke kuralları kontrol edilmeli

İlk bakışta insanın içi biraz burkuluyor; çocuğun boynunda kocaman kırmızı bir UM çantası, elinde pasaportu ve biniş kartı… Ama sistemin ne kadar kontrollü ilerlediğini görünce insan rahatlıyor.

Özellikle kayak kampı, yaz okulu, aile ziyareti ya da farklı şehirde yaşayan yakınlara gidiş gibi durumlarda THY’nin UM hizmeti aileler için gerçekten güven veren bir seçenek.

Yine de benim önerim: Bilet almadan önce mutlaka THY ile görüşün, UM kontenjanını sorun, evrakları önceden hazırlayın ve havalimanına erken gidin. Böylece hem çocuk hem de aile için süreç çok daha sakin geçiyor.